Gia tăng lực lượng quân sự tại Biển Đông giúp Bắc Kinh nắm quyền kiểm soát

Michael Forsythe và Jane Perlez - The New York Times

Quân Đội Trung Quốc tuần tra trên đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa. Ảnh chụp hồi Tháng Giêng, 2016. Nguồn ảnh: Reuters

Khi hàng không mẫu hạm John C. Stennis và bốn chiến hạm khác của Hoa Kỳ tiến vào vùng Biển Đông hồi tuần rồi theo dự định thao dượt thường nhật, thông điệp gửi ra rất rõ: Hoa Kỳ là lực lượng quân sự nổi trội trong vùng và dự tính giữ nguyên trạng. Nhưng số lượng chiến hạm Trung Quốc bám sát tàu chiến Hoa Kỳ đông hơn năm ngoái. Viên chức Trung Quốc nói với truyền thông nhà nước là các chiến hạm có mặt đó để “theo dõi, nhận diện, bám sát và đẩy lui” các chiến hạm và máy bay nước ngoài, tùy theo chúng đến sát cạnh “đảo của chúng ta” như thế nào. Cuộc chạm trán không gây ra sự cố này, là vụ đụng đầu mới nhất giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc vì Hoàng Sa và Trường Sa.

Thời điểm nguy cấp cho Washington và Bắc Kinh tại Biển Đông

Dan De Luc, Keith Johnson - Foreign Policy

Các giàn phóng hỏa tiễn phòng không loại HQ-9 của Quân Đội Giải Phóng Nhân Dân Trung Quốc trong buổi diễu hành tại Quảng trường Thiên An Môn, Bắc Kinh ngày 3 tháng Chín, 2015 nhân kỷ niệm 70 năm sau chiến thắng kết thúc Thế Chiến Thứ Hai. (Ảnh: Greg Baker/AFP/Getty Images)

Khi đưa hỏa tiễn phòng không vào vùng đảo tranh chấp tại Biển Đông trong tháng này, Bắc Kinh đã làm tình hình nóng hơn trong việc đối đầu với Hoa Kỳ và với phán quyết của Tòa Án Trọng Tài Quốc Tế sắp tới đây sẽ làm tình hình căng thẳng hơn nữa.

80 phần trăm của con số không: những tuyên nhận ảo của Trung Quốc trên Biển Đông

Steven Stashwick - The Diplomat

Thi sĩ người Pháp Baudelaire từng nói rằng đòn ma mãnh nhất của quỹ vương là làm chúng ta tin rằng hắn không hiện hữu. Đòn ma mãnh nhất của Trung Quốc có thể là làm chúng ta tin rằng những tuyên nhận của họ trên Biển Đông là thật. Những phát biểu chính thức về “chủ quyền không thể chối cãi trên Biển Đông” nghe như lập trường chắc nịch của Trung Quốc. Và việc Trung Quốc chiếm đóng nhiều hòn đảo trong vùng, cảnh sát biển rượt đuổi các tàu đánh cá nước ngoài, và các công trình bồi đắp đảo quy mô cho thấy sự hiện diện thường trực trong vùng. 

Đối đầu với Trung Quốc tại Biển Đông: Đa Phương Hóa Tự Do Hải Hành là bước kế tiếp

Mira Rapp-Hooper - Foreign Affairs
8/2/2016

Chiến hạm USS Curtis Wilbur trong chuyến công tác tự do hải hành vào cuối tháng Giêng vừa qua (Ảnh: Inquirer).

Vào ngày 29 tháng Giêng, chiến hạm USS Curtis Wilbur đi ngang phạm vi 12 hải lý của đảo Triton, đang dưới quyền kiểm soát của Trung Quốc và cả Đài Loan và Việt Nam đều tuyên nhận chủ quyền. Cũng như chuyến công tác tự do hải hành trước đó vào tháng Mười, chuyến hải hành của Wilbur nhằm phản đối việc Trung Quốc đòi hỏi chủ quyền lãnh hải mà Hoa Kỳ và một số quốc gia Đông Nam Á xem là quá đáng. Nhưng khác với chuyến công tác trước đó của chiến hạm USS Lassen mà giới chuyên gia đánh giá là không đạt, chuyến công tác này gửi một thông điệp pháp lý rõ rệt đến Bắc Kinh và mọi giới. Đồng thời còn cho thấy một số chỉ dấu hỗ trợ quan trọng từ các quốc gia trong vùng cho các chuyến công tác tự do hải hành của Hoa Kỳ.

Nhìn lại tình hình Biển Đông trong năm 2015

Nguyễn Ngọc Bảo

Trong năm 2015, biến cố nổi cộm nhất trong tương quan quốc tế vùng Đông Á và Đông Nam Á chính là tranh chấp tại Biển Đông sau khi Trung Quốc ngang nhiên xây dựng các cấu trúc nhân tạo hải cảng, phi trường trên các bãi đá chìm để biến thành vùng lãnh hải và vùng đặc quyền kinh tế thuộc chủ quyền Trung Quốc.

Với 3,5 triệu cây số vuông, 11 tỷ thùng dầu dự trữ, 420 tỷ mét khối khí thiên nhiên phối kiểm được, và địa dư chiến lược kiểm soát hải lưu xuất, nhập cảng hàng hóa của nhiều quốc gia, Biển Đông trở thành một vùng tranh chấp nóng trên nhiều bình diện.

Bài học rút tỉa từ chuyến đi Đông Nam Á của Obama

Joshua Kurlantzick - Council of Foreign Relations
4/12/2015

Mặc dầu chuyến đi Á Châu của Tổng thống Obama hồi đầu tháng này bị lu mờ bởi phản ứng thế giới về vụ khủng bố tấn công Paris và cuộc tranh luận về chính sách tỵ nạn tại Hoa Kỳ, chuyến viếng thăm Mã Lai và Phi Luật Tân có cho thấy một số bài học về quan hệ của Hoa Kỳ với Đông Nam Á. Chuyến viếng thăm Đông Nam Á là một phần của chuyến đi dài của Obama trong đó có đi dự Hội nghị Thượng đỉnh G-20 ở Thổ Nhĩ Kỳ, nhằm để chứng minh mối cam kết của Hoa Kỳ xoay trục tại Đông Nam Á. Một phần của mối cam kết đó là bảo đảm sẽ thường xuyên có viên chức cao cấp của Hoa Kỳ, kể cả Tổng thống, tham dự hội nghị thượng đỉnh ASEAN. Các chính quyền trước đây của Hoa Kỳ bị chỉ trích là không gửi viên chức cao cấp đi dự buổi họp ASEAN.

Trong lúc căng thẳng tại Biển Đông, Nhật Bản đẩy mạnh quan hệ với Phi Luật Tân và Việt Nam

Mina Pollmann - The Diplomat
 02/12/2015

Thủ tướng Shinzo Abe và Tổng thống Benigno Aquino III.

Với tình hình căng thẳng hơn tại Biển Đông vì Trung Quốc tiếp tục bồi đắp đảo nhân tạo và Hoa Kỳ thực hiện các chuyến tuần tra tự do hải hành, Nhật Bản gia tăng hợp tác với các quốc gia tranh chấp - đặc biệt là Phi Luật Tân và Việt Nam. Chương trình Hỗ Trợ Phát Triển Chính Thức của Nhật đóng vai trò lớn trong việc hợp tác này.

Về việc Tòa Trọng Tài Thường Trực bắt đầu cứu xét các luận cứ của Phi Luật Tân

Nguyễn Ngọc Bảo

Vào ngày Thứ Ba 24/11, phái đoàn Phi đã yêu cầu Tòa Trọng Tài Thường Trực (Permanent Court of Arbitration PCA) công nhận quyền của Phi khai thác các lãnh hải thuộc phạm vi chủ quyền của mình trong phiên tòa kéo dài đến 30/11.

Cách đây 3 tuần, Tòa PCA đã xác nhận thẩm quyền của Tòa trong việc cứu xét đơn kiện Trung Quốc của Phi Luật Tân về chủ quyền trên vùng biển phía Tây Phi Luật Tân. Được biết cho đến nay, Trung Quốc vẫn khăng khăng không chấp nhận thẩm quyền của Tòa PCA, đòi hỏi Phi phải tham dự vòng đàm phán song phương với Trung Quốc, dù đã ký kết một hiệp ước Host Agreement, cho phép các phiên xử của Tòa được diễn ra trên Hong Kong, một phần lãnh thổ của Trung Quốc.

Các quốc gia Á Châu tìm giải pháp bên ngoài ASEAN để giải quyết tranh chấp Biển Đông

The Wall Street Journal

22/11/2015

Trong 13 năm trời các quốc gia Đông Nam Á đã tìm cách gầy dựng khung sườn đối thoại với Trung Quốc để giải quyết tranh chấp lãnh thổ trong vùng Biển Đông.

Kế hoạch đó đã bị lu mờ bởi một chiến lược mới thẳng thừng hơn để đối phó với Trung Quốc: đó là củng cố liên minh giữa các quốc gia lo lắng về thái độ ngày càng hung hãn của Trung Quốc. Các viên chức trong buổi họp tại Mã Lai cuối tuần qua đã nhìn nhận như thế.

Biển Đông: các dấu hỏi đã biến mất

Vũ Thạch

Các biến chuyển dồn dập trong vài tuần qua quanh vùng Biển Đông cho thấy mọi phía đã xác định rất rõ ý định của mình. Không còn gì để suy đoán và lại càng không còn gì để hiểu lầm ý nhau.

Trước hết, từ phía Hoa Kỳ, sau khi tàu chiến Mỹ cố tình đi qua vùng biển mà Trung Quốc ngang ngược nhận là của họ, đến các phi cơ Mỹ cố tình băng qua vùng trời trên các đảo mà TQ chiếm đóng; Rồi hàng không mẫu hạm Ronald Reagan được lệnh nhổ neo lên đường đến tiếp sức Hạm Đội 7 trong vùng Biển Đông; và các phi cơ dội bom chiến lược đang được đem đến đồn trú trên đất Úc. Trên mặt trận ngoại giao, Tổng thống Mỹ không chỉ có mặt tại Manila dự hội nghị APEC và đích thân lên thăm tàu chiến lớn nhất của Philippines, mà còn dự hội nghị hàng năm của khối ASEAN. Đây là một chuyện hiếm. Tại hội nghị này, Tổng thống Obama còn mời cả 10 nguyên thủ quốc gia trong vùng đến thăm Hoa Kỳ năm 2016. Đó lại càng là chuyện lạ.

Chính sách Đông Nam Á của Trung Quốc thất bại

Zachary Abuza & Cynthia Watson
12/11/15

Chiến hạm cận duyên USS Fort Worth đi tuần tra trong vùng hải phận quốc tế gần quần đảo Trường Sa trong tháng Năm 2015.

Chính quyền Trung Quốc thường tự hào về chính sách ngoại giao nhạy bén và suy nghĩ chiến lược của họ, nhưng những tuần lễ vừa qua đầy cam go cho chính sách ngoại giao Trung Quốc trong vùng Đông Nam Á. Với công tác “tự do hải hành” của Hoa Kỳ, phán quyết của Tòa Trọng Tài Thường Trực về đơn kiện của Phi Luật Tân, Bắc Kinh bắt nạt ASEAN, chuyến viếng thăm Hà Nội vô nghĩa của họ Tập, và sự thất bại của nhóm đàn em quân phiệt tại Miến Điện, Trung Quốc đối diện với những thay đổi đảo lộn trong vùng.

Cân nhắc các chọn lựa của Nhật Bản tại Biển Đông

Ralph Cossa
09/11/215

Trong bản tin “Nhật Bản cân nhắc hành động trong vùng tranh chấp Biển Đông” hôm thứ Bảy trên báo Japan Times, có ghi là “một số viên chức quân đội và ngoại giao cao cấp Hoa Kỳ thúc thủ tướng Abe gửi Lực Lượng Tự Vệ đi tuần tra chung với Hoa Kỳ trong vùng Biển Đông.” Tuy không cho biết các viên chức đó là ai, vào cuối bài báo có ghi lại lời tuyên bố của tư lệnh vùng Thái Bình Dương Đô Đốc Harry Harris, “Hoa Kỳ hoan nghênh sự tham dự của Nhật Bản trong các công tác tuần tra tại Biển Đông.”

Biển Đông trở nên quân sự hóa nhiều hơn

Geoff Dyer - Financial Times

26/10/2015

1. Biển Đông đang trở nên quân sự hóa ngày càng nhiều. Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã xây năm đảo nhân tạo trong vùng biển Đông và xây ít nhất là ba phi trường có khả năng đáp máy bay quân sự. Để phản ứng lại sự hiện diện của quân đội Trung Quốc, chiến hạm USS Lassen, một khu trục hạm loại Arleigh Burke, sẽ đi tuần tra gần hai đảo nói trên. Bắc Kinh sẽ cáo buộc Hoa Kỳ đang quân sự hóa vùng biển.

Chiến lược biển chỉ tự hại mình của Trung Quốc

Project Syndicate - Masahiro Matsumura

Trần Thi lược dịch

 

20/08/2015

Trong buổi họp Thượng Đỉnh Đông Á tại Kuala Lumpur, Mã Lai, vấn đề giành chủ quyền và xây đảo trong vùng biển Nam Hải của Trung Quốc lại chi phối các cuộc thảo luận. Và cũng lại lần nữa, Trung Quốc cự tuyệt tất cả những nỗ lực nhắm đến một thoả thuận đa phương để chấm dứt những tranh chấp kéo dài. Điều nghịch lý là thái độ này mới đe dọa lợi ích của chính Trung Quốc hơn ai hết.

Chính sách của Hoa Kỳ về Biển Đông hiện nay

Daniel Russel

Bài phát biểu của ông Daniel Russel,  Trợ Lý Ngoại Trưởng Hoa Kỳ
Tại Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế và Chiến lược (CSIS),
Washington, D.C ngày 21/7/2015. 

Xin chào quý vị, thật vinh dự cho tôi khi được quay lại CSIS. Tôi sẽ bắt đầu bài phát biểu của mình bằng việc nêu ra bối cảnh tình hình hiện nay. Mỹ đã luôn có lợi ích ở Châu Á và lợi ích đó ngày càng lớn hơn khi các nền kinh tế của chúng ta kết nối chặt chẽ với nhau và người dân chúng ta gần gũi nhau hơn nhờ việc đi lại thuận tiện và internet.